• کارتێکرنێن پشکوفتنێ (هشکاتیێ) و پلەیێن گەرمێ ل سەر گەشە، کۆمبوونا پرۆلینی، و پێکهاتەیا کیمیایی یا روەکێن نۆک و فۆلیا سۆیایێ. نامەیا ماستەری، کۆلێژا زانست، زانکۆیا مووسڵ، ١٩٨٩.
• کارتێکرنێن هشکاتیێ و تەمەنێ روەکی ل سەر گەشە، کۆمبوونا پرۆلینی، و پێکهاتەیا کانزایی یا روەکێن فۆلیا سۆیایێ. گۆڤارا التربية والعلم، ١٩٩٣، (١٣) ٦٤-٧٤.
• کارتێکرنێن هشکاتیێ و پلەیێن گەرمێ ل سەر گەشە، کۆمبوونا پرۆلینی، و پێکهاتەیا کانزایی یا روەکێن نۆکێ. گۆڤارا التربية والعلم، ١٩٩٤، (١٦) ٤٨-٥٩.
• کارتێکرنێن هشکاتیێ و پیتاندنێ (کوددانێ) ل سەر گەشە و کۆمبوونا پرۆلینی بۆ دوو جۆرێن بذور شلجم یێن زەیتێ (کانۆلا). گۆڤارا التربية والعلم، ١٩٩٤، (٢١) ٦-١٥.
• کارتێکرنێن هشکاتیێ و پیتاندنێ ل سەر گەشە و کۆمبوونا پرۆلینی بۆ چار جۆرێن فاصۆلیا شیاع (فاصۆلیا سپی). گۆڤارا التربية والعلم، ١٩٩٤، (٢١) ١٦-٢٤.
• کارتێکرنا هشکاتیێ ل سەر کۆمبوونا پرۆلینی و بەرهەمدارییا سێ جۆرێن جۆتی (کەتان/قطن أمريكي). گۆڤارا التربية والعلم، ١٩٩٥، (٢٣) ٢٣-٣٢.
• کارتێکرنێن هشکاتیێ و پیتاندنێ ل سەر گەشە و کۆمبوونا پرۆلینی بۆ شەش جۆرێن شلجمێ زەیتێ (Brassica napus). گۆڤارا زانستی یا زانیاریێن زراعی یا عیراقی، ٢٠٠١، ١٤ (١) ٦٣-٧٤.
• کارتێکرنا زێدەکرنا فۆسفۆری ل سەر گەشەکرنا خضري (بنیاتی) یا جۆرێن گەنمێ. گۆڤارا زانستی یا الرافدين، ٢٠٠٥، ١٦ (٦) ١-١١.
• کارتێکرنا پلەیا گەرمێ و ڕێژەیا ئاڤا خاکێ ل سەر شینبوون و گەشەکرنا دوو جۆرێن گەنمێ. گۆڤارا التربية والعلم، ٢٠٠٢، ١٤ (١) ٦٣-٦٨.
• ڤەگوهاستنا جینێن فشارا زیندەیی GST و LeTpx1 ب ڕێیا دۆهاتێ بەکتریایێ (Agrobacterium tumefaciens) دناڤ کەنکۆشێن (أجنة) پێگەهشتی دا و بەرهەمئینانا روەکێن نۆکێن دەستکاری کری د بۆهێڵان دا (معدلة وراثياً). نامەیا دکتۆرایێ، کۆلێژا پەروەردە، زانکۆیا مووسڵ، عیراق، ٢٠٠٦.
• کارتێکرنا هەڤپشک یا تیشکا گاما و السايكلوهكسامايد ل سەر هندەک تایبەتمەندیێن گەشێ، و ناڤەرۆکا کلۆرۆفیلی یا روەکێ تەماتێ. کڕاسێ کۆنگرێ زانستی یێ ئێکێ یێ دەستەیا پەیمانگه‌هێن تەکنیکی، وەزارەتا خویندنا بالا و ڤەکۆلینێن زانستی، عیراق، ١٩٨٦.
• کارتێکرنا جۆرایەتییا ئاڤا بن عەرد یا گوندێ کۆنسێ و گونجاویا وێ بۆ بکارئینانێن ناڤمالی. مجلة التربية والعلم، ٢٠٠٢، بەرگێ (١٤)، هژمار ٢، لاپەرێن ٧٧-٨٩.
• بەرگریکرنا هشکاتیێ د تاقیگەهێ دا (In vitro) بۆ ڕەهێن سەرەکی (أصول جذرية) یێن دار سێڤ و هرمیێ. گۆڤارا زانکۆیا سلێمانیێ - پشکێ أ، هژمارا تایبەت، ٢٠١٤، بەرگێ ١٦.
• بەرهەمئینانا چەندین چقێن گەشە ل سەر قەمێن نامی یێن دار هژیرێ و هاندانا کالس ژ پشکێن بەلگان. گۆڤارا نێودەوڵەتی یا زانستێن سروشتی، جێبەجێکری و تەکنەلۆجیا، ٢٠١٤، ٢٠ (١)، لاپەرێن ١١٧-١٢٤.
• نۆژەنکرنا روەکی (تجديد النبات) ژ کالسی هاتیە وەرگرتن ژ قەمێن نامی یێن زەنجەفیلێ. گۆڤارا ئەمریکی یا چاندنا تاقیکاری، ٢٠١٥، ٧ (١) ٥٥-٦١.
• کارتێکرنا ڕێکخەرێن گەشێ و السكروز ل سەر جێگیرکرنا روەکێن پتاتێن شرین د تاقیگەهێ دا. گۆڤارا زانکۆیا دهۆک، ٢٠١٦، ١٩: ١.
• زێدەکرنا هوور (Micropropagation) د المختبر دا بۆ روەکێ مێوا تری ل هەرێما کوردستنا عیراقێ. گۆڤارا زانکۆیا زاخۆ، ٢٠١٥، ٣: ١.
• هەڵسەنگاندنا بەرسڤدانا پێکهاتەیێن بۆهێڵی یێن نۆکێ بۆ سیستەمێ گۆڕینا وێراسی ب ڕێیا بەکتریایێ (Agrobacterium). گۆڤارا زانکۆیا زاخۆ، ٢٠١٦، بەرگێ ٤ (أ)، هژمار ١، لاپەرێن ٧٣-٨٠.
• هەڵسەنگاندنا گەشە و بەرهەمێ شەش سلالە و جۆرێن چاندنکری یێن ناڤخۆیی ژ گەنمێ رەق (تريتيكوم دوروم) ل ژێر مەرجێن دێمی (باران) ل کوردستنا عیراقێ. گۆڤارا زانکۆیا کەرکوک بۆ زانستێن زراعی، ٢٠١٦، ٩: ١.
• پرۆتۆکۆلەکێ کاریگەر بۆ زێدەکرنا هوور و دروستبوونا ئەندامان بۆ روەکێ بنت القنصل (Euphorbia pulcherrima) ب ڕێیا پشکێن چق و بەلگان. گۆڤارا نێودەوڵەتی یا ڤەکۆلینێن ئەندازیاری یێن پێشکەفتی و زانست، ٢٠١٦، بەرگێ ٣، هژمار ٨.
• بەرسڤدانا قەمێن نامی یێن جۆری یێن فرێزێ (شیلک) بۆ زێدەکرنا د تاقیگەهێ دا ل هەرێما کوردستنا عیراقێ. گۆڤارا نێودەوڵەتی یا ژینگەهـ، چاندن و تەکنەلۆجیایێ بایۆلۆجی، ٢٠١٦، بەرگێ ١، هژمار ٢.
• پرۆتۆکۆلەکێ نوو بۆ زێدەکرنا تەماتێ د تاقیگەهێ دا، کوردستان، عیراق. گۆڤارا ئینۆفاسینسیا، ٢٠١٨، ٦ (١) ١-١٣.
• پرۆتۆکۆلەکێ لەزگین بۆ زێدەکرنا روەکێ ئالۆڤێرا (Aloe vera) د تاقیگەهێ دا. گۆڤارا زانستی یا زراعی یا عیراقی، ٢٠١٩، ٥٠ (٥) ١٣٧٧-١٣٨٢.
• دروستبوونا ئەندامان (نشوء الأعضاء) بۆ روەکێ تەماتێ جۆرێ (ساندرا) و (رۆکی) ب ڕێیا پشکێن لایێن بن فەلق، فەلقەکان، و بەلگان. گۆڤارا عەرەبی یا زانستێن زراعی، ٢٠٢٠، ٣ (٥) ٣١-٥٤.
• گۆڕینا وێراسی ب ڕێیا بەکتریایێ بۆ دوو جۆرێن تەماتێ (ساندرا و رۆکی). گۆڤارا زانستی یا زراعی یا عیراقی، ٢٠٢١، ٥٢ (٣) ٧٤٥-٧٥٥.
• بەرسڤدانا زێدەکرنا د تاقیگەهێ دا بۆ روەکێ کەمکوات (پرتەقاڵا بچووک/کومکوات) بۆ ناڤەندێن چاندنێ یێن جودا، ڕێکخەرێن گەشەکرنا روەکی، و خەستیێن جودا یێن فرەکتۆزێ. گۆڤارا زانکۆیا دهۆک، ٢٠٢٠، بەرگێ ٣٢، هژمار ١ (زانستێن سروشتی و ئەندازیاری)، لاپەرێن ١٧٨-١٩٠.
• بەرسڤدانا تایبەتمەندیێن فیزیکی و کیمیایی یێن خاکێ بۆ بکارئینانا ئاڤا پاشماوە (ئاڤا ڕەش) و کارتێکرنێن پاشتر ل سەر سێ جۆرێن روەکێن دارین (خشبية). گۆڤارا زانکۆیا دهۆک، ٢٠٢١، بەرگێ ٢٤، هژمار ٢ (زانستێن زراعی و ڤێتێرنەری)، لاپەرێن ١٠٦-١٢٥.
• شیانا چارەسەرکرنا بایۆلۆجی و بەرسڤێن گەشێ یێن دار چنار، کینا، و بیێ ڕەش بۆ ئاستێن جودا یێن سرێش (رصاص) و کرۆم د خاکێن پیسبووی دا. گۆڤارا زانستی یا زراعی یا عیراقی، ٢٠٢٢، ٣٢ (٦).
• کارتێکرنا بەلاڤبوونا هەرێمی و پیسبوونا هەوای ل سەر پێکهاتەیا ناڤخۆیی یا بەلگێن دار تسبیحێ (الزنزلخت). گۆڤارا زانستی یا زراعی یا عیراقی، ٢٠٢٢، ٥٢ (٦) ١٣٢٦-١٣٣٣.
• کارتێکرنا هشکاتیێ و حامض الساليسيليك ل سەر گەشەکرنا خضري (بنیاتی) و کۆمبوونا پرۆلینی بۆ دوو جۆرێن روەکێن لۆبیایێ. گۆڤارا زانکۆیا دهۆک، ٢٠٢٢، بەرگێ ٥، هژمار ١٤، لاپەرێن ٤١-٦٢.
• دیارکرنا چالاکییا ئەنزیمێ لیبۆکسیجینیز یێ خاو ژ مستخلصێن سروشتی و مستخلصێن کالسی یێن گیزەرێ. زانکو ژورنال بۆ زانستێن سروشتی و جێبەجێکری، ٢٠١٧، بەرگێ ٢٩ (٣) ١٢٨-١٣٤.
• بەرهەمئینان و نۆژەنکرنا کالسی یا پەتاتێ ل ژێر مەرجێن فشاری یێن سۆیی (ملحية). گۆڤارا زانکۆیا دهۆک، ٢٠٢٤، بەرگێ ١٢، هژمار ٣، لاپەرێن ٢٩٤-٢٩٨.
• کارتێکرنا حامض الفوليك و الساليسيليك ل سەر گەشەکرنا کەتانی (جۆتی) ل ژێر مەرجێن هشکاتیێ. گۆڤارا زانستی یا زانکۆیا زاخۆ، ٢٠٢٥، بەرگێ ١٣، هژمار ٢، لاپەرێن ١١٤-١٢٤.
• بەرسڤێن فسیۆلۆجی یێن روەکێ کەتانی بۆ ڕشاندنا سەر بەلگان ب حامض الفوليك و الساليسيليك ل ژێر مەرجێن هشکاتیێ. گۆڤارا ڕوپێڤانا زانستێن ماسیگرتنێ، ٢٠٢٥، ١٢ (١) ١٦-٢٧.
• هاندانا کالس و دروستبوونا ئەندامان بۆ حەفت روەکێن هەنارێن ناڤخۆیی یێن ژ تۆڤان هاتینە وەرگرتن. گۆڤارا زانکۆیا کەرکوک بۆ زانستێن زراعی، ٢٠٢٥، بەرگێ ١٦، هژمار ٣.

لە لابۆراتوارێ من، سێ هێڵی توێژینەوە لەسەر کارن:

1. پەرەوکاری تیشەی گیاهان.
2. ئەندازیاری ژنێ گیاهان.
3. ژینەفیزیولوژیا مەحیتێ گیاهی.

ئەڤ هێڵان مەبەست وان ئەڤ پڕۆژە چارەسەر دکەن:

• پەرەوکاری تیشە بۆ زێدەکردنی خێرا لە چەند جورێ گیاهان.
• ئەندازیاری ژنی بۆ گوهرتنا تایبەتمەندیێن خوازراو، بەتایبەت مقاومەت دژی سترێس به‌ رێگاوانێ ژنانەوە.
• ژینەفیزیولوژیا مەحیتێ بۆ هەلسەنگاندنا کارکردی گیاهان لە ژێر دۆخێن حەقیقی یا زانیاری و ئاڕاستەکردنی ئەوە چېند قەد دەتوانن شرتێن جودای ژینگەیی بگوازن.

وانەکان و بابەتە خوێندنیەکان

1. ئەندامە نەھێندەکان (Invertebrates) – B.Sc.
2. گیاهە سەوزەکان و گیاهە داراوەکان (Algae and Archegoniate) – B.Sc.
3. بایۆلۆجیای گشتی (General Botany) – B.Sc.
4. ئەندامناسی گیاه (Plant Anatomy) – B.Sc.
5. ژینگە و ئاوڕەشی (Ecology and Pollution) – B.Sc.
6. تێکنەلۆژیا گیاه (Plant Biotechnology) – B.Sc.
7. فیکۆلۆجی (Phycology) – B.Sc.
8. بایۆلۆجیای گشتی (General Biology)
9. خواردن و چارەسەری ڕێژەی خواردن (Nutrition and Diet Therapy)
10. تێکنەلۆژیا پێشکەوتوی گیاه (Advanced Plant Technology) – M.Sc.
11. فیزیۆلۆژی پێشکەوتوی گیاه (Advanced Plant Physiology) – M.Sc.
12. کەڵتەری ئەندامی گیاه (Plant Tissue Culture) – B.Sc.; M.Sc.
13. فیزیۆلۆژیای ژینگەی گیاه (Plant Physiological Ecology) – M.Sc.
14. پێکهاتە و گەشای گیاه (Plant Structure and Development) – Ph.D.
15. ئەندازیاری ژینەسازکردنی گیاه (Plant Genetic Engineering) – Ph.D.

فەلسەفەی وانەداری من ل بواری زانستی گەڵەکان سەر د دروستکردنا ژێرەکێ فێربوونێ پڕ ل لێكولین و پڕسینەوەدگرێ، تا خوێندکاران بتوانن گرێ بدەن نێوان مافەکانی بنچینەی و پرۆسەی ژیانی گیاهان ل جیهانی سروشتی. ئەگەر وانەی ئەندامەناسی گیاه، فیزیۆلۆجیا، جۆرتایبەندی، ئیکۆلوجیا یان بیۆلۆجیا گشتی بدەم، هەمیان سەر د فێربوونا چالاکی تمرکز دکەم، وەک سەردانی، تاقیكردنەوە و بیروچاوگرنگی. باوەرم ئەوەیە كو خوێندکار باشتر فێر دبن ئەگەر بتوانن ئەندامێن گیاهان ببینن، پرۆسەی فیزیۆلۆجی پشکنن، جۆرایێن گەڵەکا گیاهی دگەورین و بەتێگەهن چۆن گیاهەکان لگەل ژینگەدا تێکەڵ دبن. بۆ ئەم هۆکارانە، من هەوڵ ددەم كارگەهێ پركتیكی، چاودێریێ میکرۆسكۆپی، نموونەی مەیدانی و لێكولینا زانستیێن نوێ تێکبدەم، تا هەر بابەتەك گرنگتر و ئاشكرا بێت. د كوتایی، ئامانجی من ئەوەیە كو هەست و لێكولینا ئەفكاری، توانای تەحلیلی و باوەربوونا زانستی ل خوێندكاران پەرەسەندن، و وان توانا بدن زانستێن خۆ ل لێكولینا زانستی، جوتیاری، پاراستنا ژینگە و خوێندنێن پێشكەوتوو ل زانستی گیاهان بكارن بێنن.

. بەرنامەی خوێندکارانی ماستەری (M.Sc.)

1. ئەڤین محەمەد نوری ئەحمەد (2015) – گەشەپێدانی گیای تاک لە دەرەوەی جەستەی گیایەوە (In Vitro Micropropagation) و ناساندنی ئەندامەکانی Vitis vinifera L. لە هەرێمی کوردستانی عێراق. زانکۆی Kahramanmaraş Sütçü İmam، تورکیا.
2. کاجین موسا حوسێن (2016) – کاری گەورەکردنەوەی ڕێکخراو و کاری پەیوەندیدانی Polyethylene Glycol (PEG) لەسەر گەشەپێدانی و تایبەتمەندی ئەندامەکانی Myrtus communis L.. کۆلێژی زانست، زانکۆی زاخۆ.
3. شەلان حەمید ئیبراهیم (2017) – کاری هەموارکەرەکانی گەشەپێدانی گیاه و کولچیسین لەسەر گەشەپێدانی و تایبەتمەندی ئەندامەکانی Ligustrum vulgaris L.. کۆلێژی زانست، زانکۆی دهۆک.
4. جیلان حەسەن حوسێن (2020) – کاری هەندێ فاکتۆری گەشەپێدانی گیاه لە گەشەپێدانی زۆر بەرهەم (Mass Production) ی گیای Kumquat. کۆلێژی زانست، زانکۆی دهۆک
5. دلژین سامی ئاونێ (2022) – کاری گەرمەی خاک و ئاسید سەلیسیلیک لەسەر گەشای گیای Cowpea. فاکەڵتی زانست، زانکۆی زاخۆ.

2. خوێندکارانی دکتۆرا (Ph.D.)

1. دانیاڵ غەربیە ح. (2020) – گۆڕینی ژینگەی تۆماتە (Lycopersicon esculentum L.) بە ڕێگای Agrobacterium-mediated genetic transformation. بەشی زانستی ژینەوە (Biology Department)، زانکۆی زاخۆ.
2. جیهان ئەمیدی (2022) – توانای پاککردنەوەی خاک و وەڵامدانەوەی گەشای گیاهەکان Platanus orientalis، Eucalyptus camaldulensis Denh و Populus nigra بۆ ئاستە جیاجیاکانی ڕەهەندەکانی سەرەسەخت (Lead و Chromium) لە خاکە آلۆدەکان. کۆلێژی ئەندازیاری کشتوکاڵ، زانکۆی دهۆک.
3. محەممەد بەشیر ئیسماعیل (2025) – کاری ئاسیدە سەلیسیلیک و فۆلیک و گەرمەی خاک لەسەر گەشای گیای پەمبە (Gossypium sp.). بەشی ژینەوە، فاکەڵتی زانست، زانکۆی زاخۆ.

پارسە، کارگە و کۆنفرانسەکان:

1. پێشکەشکاری توێژینەوە (Research Fellowship)، زانکۆی هاوایی، بەشی MBBE، تشرینی یەکەمی 2004.
2. پێشکەشکاری توێژینەوە، ناوەندی نێودەوڵەتی بۆ توێژینەوەی کشتوکاڵ لە ناوچەی وشک (ICARDA)، شوبات 2005.
3. کارگە لەسەر گواستنەوەی تێکنەلۆژیا (ICARDA)، 12–18 شوبات 2005.
4. کارگە لەسەر پەرەسەندنی پلانێکی ستراتیژی (AUB) لە لوبنان، 21–26 شوبات 2005.
5. بەرەوپێشنامە بۆ بەشداریکردنی بەهێز لە هاوپەیمانی خوێندنی هاوایی–عێراق. ئوردن، 2004.
6. خۆبەخش بە شێوەی زانای سەردانی (Volunteer Visiting Scientist) لە (ICARDA)، حەلەب، سوریا، ئەیلول 2008–2010.
7. چوارەمین کۆنفرانسی کوردستان بۆ زانستی ژیان (بایۆلۆژی). 8–10 گولان 2012.
8. کارگەی توێژینەوەیی “باشترین شێوازەکان لە بڵاوکردنەوەی توێژینەوە”. 1–3 کانونی یەکەمی 2012. زانکۆی دهۆک، کوردستان، عێراق.
9. کارگە لەسەر گەشەپێدانی پەرتووکە ناوخوێندنیەکان (Curriculum Development). 23–25 شوبات 2013. زانکۆی دهۆک، کوردستان، عێراق.
10. بەرنامەی بەستەری زانکۆیی عێراقی: هاوکاریکردن لە نێوان زانکۆی میشیگان و زانکۆی دهۆک. 12–29 آذار 2013. زانکۆی میشیگان، میشیگان، ئەمریکا.
11. کارگەی EndNote X4. 14–15 نیسان 2013. زانکۆی دهۆک، دهۆک، عێراق.
12. کۆنفرانسی نێودەوڵەتی IIE “کارگەی ڕاهێنان” لەسەر “هەڵسەنگاندن و ئەنجامدانی خوێندکار و مامۆستا”. 25–27 حوزەیران 2013. هەولێر، عێراق.
13. دوازدەهەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتی نیویۆرک لەسەر “ڕوونکردنەوەی ڕووبەڕووی نوێ لە توێژینەوە و کارە پێکهاتووی نێودەوڵەتی”. 21–24 ئەب 2025. مەنهاتن، شارە نیویۆرک.

داونلود